Bezwzględny morderca w hotelu Pod Orłem

W 1938 roku w restauracji hotelu Pod Orłem, podczas próby ucieczki został zatrzymany bezwzględny morderca Florian Nikifor Maruszeczko. Bandyta pochodził z Podkarpacia, wychowywany był przez matkę alkoholiczkę i bardzo szybko wszedł na drogę przestępstwa. W wieku 14 lat został po raz pierwszy aresztowany za kradzież portfela. Na początku lat trzydziestych XX wieku zyskał sławę brutalnego i bezwzględnego przestępcy. Dokonał kilku morderstw, głównie na tle rabunkowym. Trafił na listę najbardziej poszukiwanych osób w kraju, lecz kilkakrotnie uchodził obławom policyjnym. Znany był ze skłonności do nadużywania alkoholu i wielokrotnie dokonywał przestępstw w stanie “wskazującym”. 15 stycznia 1938 roku, około godziny 23:00 Maruszeczko wraz z kompanem będąc pijany zaczepiał gości restauracji w hotelu Pod Orłem, popychając ich i wyzywając. Zachowaniem swoim zwrócił na siebie uwagę pozostałych klientów. Jeden z gości zawiadomił policję, która na miejsce przysłała posterunkowego. Podczas próby wylegitymowania, awanturnik wyciągnął pistolet i zaczął strzelać. Na szczęście był tak pijany, że tylko jedna z kul niegroźnie trafiła policjanta. Następnie bandyta próbował uciec, jednak został zatrzymany i oddany w ręce policji przez bialskich taksówkarzy. Podczas przesłuchania na komisariacie wywołał powszechny ubaw wśród policjantów, kiedy zapytany o personalia przedstawił się „Nazywam się Florian Nikifor Maruszeczko”. Zebrani nie mogli uwierzyć, że stojący przed nimi pijany, elegancki, o miłej aparycji mężczyzna, może być bezwzględnym mordercą. W związku z zaistniałą sytuacją do Bielska przyjechała specjalna brygada śledcza z Warszawy. Maruszeczkę osadzono w więzieniu w Wadowicach, a sądzono w Katowicach. Od października do grudnia 1937 roku zamordował cztery osoby, w tym dwóch policjantów. 24 lutego 1938 roku został skazany na karę śmierci przez powieszenie. Wyrok został wykonany 8 sierpnia 1938 roku.

Hotel Pod Orłem, neobarokowo-klasycystyczny, czteropiętrowy gmach, który został wybudowany w 1905 roku według projektu Alexandra Neumanna, w miejscu dawnego zajazdu z końca XVIII wieku. Budowę hotelu sfinansował bialski fabrykant, właściciel rafinerii spirytusu i fabryki likierów – Jakub Gross. Początkowo hotel nosił nazwę Pod Czarnym Orłem, nawiązując do dwugłowego czarnego orła Habsburgów. Potem nazwę zmieniono na Pod Orłem, często zwano go również Bristolem Południa. Jak informowano w materiałach reklamowych na początku XX wieku, hotel posiadał: 50 komfortowo wyposażonych pokoi, światło elektryczne, centralne ogrzewanie, windę, łazienki na wszystkich piętrach, telefon międzymiastowy, restaurację, kawiarnię, pokój bilardowy i do gier, pokój klubowy, kręgielnię i salę koncertową. W tamtym okresie hotel cieszył się bardzo dużą sławą. Z jego gościnności korzystały różne znane osobistości, m.in.: ostatni cesarz Austrii Karol I Habsburg z małżonką Zytą Burbon-Parmeńską, Józef Piłsudski jako dowódca I Brygady Legionów Polskich oraz pianista i kompozytor Ignacy Jan Paderewski. Od początku istnienia hotel pełnił również rolę centrum życia kulturalnego i towarzyskiego Białej. Odbywały się w nim m.in. pokazy walk zapaśniczych członków bialskiego towarzystwa „Sokół” oraz wiele polskich imprez narodowych.

Hotel Pod Czarnym Orłem, Hotel Pod Orłem – ul. 11 Listopada 60-62