IV LO w budynku Gminy Żydowskiej

Pierwsi wyznawcy judaizmu, podlegający administracyjnie gminie żydowskiej w Cieszynie, zamieszkali w Bielsku w drugiej połowie XVIII wieku. Wiązało się to z dużą atrakcyjnością gospodarczą miasta w tamtym okresie. Z upływem lat, liczba mieszkańców pochodzenia żydowskiego zwiększała się i w 1837 roku osiągnęła 426 mieszkańców. Tak liczna społeczność posiadała swój dom modlitwy, rzeźnię, kuchnię koszerną oraz mykwę – zbiornik z wodą do obmyć z nieczystości rytualnych, a od 1849 roku cmentarz we wsi Aleksandrowice. Odłączenie bielskich Żydów od Cieszyna i utworzenie własnej gminy nastąpiło w grudniu 1865 roku. Po upadku monarchii austro-węgierskiej władze województwa śląskiego uznały polski statut gminy i potwierdziły jej prawne istnienie pod nazwą Żydowska Gmina Wyznaniowa w Bielsku. Cała dokumentacja gminy, w tym księgi metrykalne, przechowywana była w prywatnych mieszkaniach przełożonych gminy i rabinów. Dlatego w 1903 roku zakupiono grunt na rogu ulic Schulgasse i Elisabethstrasse – obecne Mickiewicza i Sienkiewicza, pod budowę własnego domu Gminy Żydowskiej. Budynek wzniesiono w 1904 roku, w bezpośrednim sąsiedztwie bielskiej synagogi. Jego projekt wykonała wiedeńska firma Ernesta Lindnera i Teodora Schreiera, a wykonawcą prac budowlanych był Karol Korn. Podobnie jak w synagodze, zastosowano w nim kontrastującą czerwień ceglanych ścian z jasnym kolorem piaskowca użytego do obramowań okiennych oraz detali architektonicznych. Oprócz kancelarii i biur gminy w budynku znajdowały się mieszkania rabina oraz kantorów, lokale niektórych żydowskich stowarzyszeń m.in. Israelitische Freitischverein i „B’nei B’rith”, a w późniejszym okresie gimnazjum żydowskie. Budynek spełniał również funkcję centrum życia społecznego bielskich Żydów. Sytuacja diametralnie zmieniła się po wybuchu II wojny światowej. Gminę przemianowano na Radę Starszych Żydowskiej Gminy w Bielsku, a w wyniku prowadzonej przez okupanta akcji wysiedlania Żydów, ostatni bielscy Żydzi opuścili miasto wiosną 1942 roku. W latach 1972 – 1990 w budynku funkcjonowało IV Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej.

Budynek Gminy Żydowskiej – ul. Mickiewicza 22