Geniusz, kamienica i Indukta

Neobarokowa kamienica przy skrzyżowaniu obecnych ulic Teodora Sixta i 3 Maja, wzniesiona w latach 1890-1895 dla właściciela młyna parowego w Białej – Michaela Neumanna. Budynek najprawdopodobniej zaprojektował Karol Korn, chociaż niektóre źródła podają, że jego twórcą był wiedeński architekt – Alexander Neumann, spokrewniony z właścicielem. Po 1904 roku właścicielem kamienicy była Berta Mikesch, a od 1906 roku fabrykant Georg Schwabe. Schwabe był wybitnym wynalazcą i przemysłowcem. Swoje techniczne wykształcenie zdobywał w bialskiej firmie Sternickel & Gülcher oraz niemieckiej fabryce maszyn Richarda Hartmanna, a później w Królewskiej Szkole Mistrzów Fabrycznych. Karierę zawodową rozpoczął jako konstruktor oraz prokurent w zakładzie budowy maszyn i instalacji elektrotechnicznych w fabryce Gülchera, mieszczącej się przy obecnej ulicy Cyniarskiej. Po kilku latach pracy został kierownikiem zakładu oraz ożenił się z siostrą właściciela Elsą Marią Gülcher. Wynalazki Schwabego przyczyniły się do szybkiego rozwoju firmy i zyskania renomy na całym świecie. Po wyjeździe Gülchera z Polski, w 1906 roku Schwabe został jedynym właścicielem fabryki, przeniesionej do nowych budynków przy obecnej ulicy Grażyńskiego. W firmie zatrudniał 500 robotników i posiadał bogaty park maszynowy w ilości około 120 maszyn. Fabryka produkowała m.in.: mechaniczne krosna, klejarki, snowarki, suszarki oraz wyposażenie pralni. Bardzo duża cześć produkcji wysyłana była na eksport do Rosji, Włoch, Rumunii, Bułgarii, Niemiec, Holandii, Szwecji i Norwegii. Natomiast wydział elektrotechniczny produkował dynama, lampy łukowe, artykuły oświetleniowe i silniki do napędu maszyn. Schwabe początkowo mieszkał w w kamienicy przy obecnym pl. Wojska Polskiego. W 1907 roku zamieszkał w wybudowanej willi w Olszówce Górnej. Dobrze prosperujący biznes spowodował, że Schwabe stał się jednym z najbogatszych bielszczan i w 1908 roku kupił od Berty Mikesch kamienicę przy ulicy 3 Maja, w której zamieszkał na stałe. Georg Schwabe zmarł w 1924 roku, a fabrykę przejęli jego synowie. Po II wojnie światowej zakład upaństwowiono i decyzją władz zaprzestano produkcji maszyn włókienniczych. W 1951 roku fabryka otrzymała nazwę Bielskie Zakłady Wytwórcze Silników Elektrycznych M-8, a od 1965 roku Fabryka Maszyn Elektrycznych „Indukta”. W kamienicy Schwabego w latach 1937-1939 mieszkał generał Józef Kustroń, dowódca stacjonującej w Bielsku 21 Dywizji Piechoty Górskiej.

Kamienica Schwabego – ul. 3 Maja 27