Najmłodsza w miejscu najstarszej

13 marca 1782 roku w dniu urodzin cesarza Józefa II został położony kamień węgielny pod budowę pierwszej, murowanej budowli na Bielskim Syjonie – szkoły ewangelickiej. Budynek oddano do użytku w 1783 roku. Na parterze znajdowały się sale lekcyjne, a na piętrze mieszkania pastorów. Nauka w szkole trwała osiem lat, pomimo, że zgodnie z obowiązującymi przepisami wymagany był sześcioletni okres nauczania. W ostatniej klasie nauczano historii naturalnej i geografii, a przedmiotami nadobowiązkowymi były łacina i język polski. Dzięki wysokiemu poziomowi nauczania szkoła otrzymała od władz propozycję kształcenia kadry nauczycielskiej do wszystkich szkół ewangelickich w Austrii. Z propozycji jednak z niej nie skorzystała. Po dziesięciu latach funkcjonowania, budynek stale rozwijającej się szkoły, okazał się przestarzały i niewystarczający, dlatego w 1794 roku na Bielskim Syjonie oddano do użytku nową szkołę. Od tego momentu „stara” szkoła służyła jako dom mieszkalny dla pastorów i nauczycieli. Od listopada 1860 roku z części pomieszczeń w starym budynku korzystała szkoła realna, otwarta w wyniku starań parafii ewangelickich w Bielsku i Białej oraz bielskiej gminy żydowskiej. Była to pierwsza szkoła średnia w Bielsku. Szkoły realne powstawały w Austrii od 1849 roku, a ich zadaniem było przygotowanie uczniów do wyższych studiów technicznych oraz do pracy w handlu i rzemiośle. W 1865 roku bielska „realka” przeniosła się do gmachu seminarium nauczycielskiego. W latach 1987 – 1991 w miejscu niszczejącego budynku „starej” szkoły oraz stojącego obok domu kantora, wzniesiono najmłodszą budowlę Bielskiego Syjonu – budynek działającego od stycznia 1863 roku ewangelickiego Ośrodka Wydawniczego „Augustana”, generalnego wydawcy literatury i publikacji kościoła ewangelicko-augsburskiego w Polsce.

Ewangelicki Ośrodek Wydawniczy „Augustana” w miejscu budynku „starej” szkoły ewangelickiej i domu kantora – pl. Marcina Lutra 3