Smutny koniec rodzinnej tradycji

W 1851 roku, Johann Gottlieb Bathelt, syn bielskiego fabrykanta sukna – Andreasa Bathelta, nabył od producenta wyrobów skórzanych Juliusza Fritschego dom mieszkalny przy dzisiejszej ulicy Partyzantów 27. Za budynkiem znajdował się rozległy dziedziniec oraz garbarnia ulokowana nad brzegiem Młynówki dostarczającej wodę. Zakupioną garbarnię nowy właściciel bardzo szybko przekształcił w fabrykę sukna. Od 1858 roku, kiedy wspólnikiem Bathelta został jego syn Karl, fabryka zaczęła funkcjonować pod nazwą J.G. Bathelt & Söhn. Kilka lat później kolejnym udziałowcem w rodzinnym interesie został młodszy brat Karla – Rudolf. W latach 1862 – 1867, podczas koniunktury w przemyśle austriackim, Batheltowie zakupili część gruntów sąsiadujących z fabryką od południa oraz od północy. Nowa inwestycja umożliwiła rozbudowę fabryki. W 1871 roku Johann Gottlieb Bathelt wycofał się z prowadzenia rodzinnego interesu, pozostawiając fabrykę synom. Przejęte przez braci przedsiębiorstwo przyjęło nazwę J.G. Bathelt’s Söhne. W kolejnych latach przedsiębiorczy bracia postawili na dalszy rozwój firmy inwestując w kolejne nieruchomości sąsiadujące z fabryką. W 1885 roku nabyli położony za Młynówką rozległy ogród, który rozciągał się aż do dzisiejszej ulicy 1 Maja wraz z parterowym budynkiem oraz murowany dom przy ulicy Partyzantów 25. Po przedwczesnej śmierci w lutym 1889 roku Karla Bathelta i wystąpieniu z firmy na początku 1890 roku drugiego z braci – Rudolfa, fabrykę przejęło trzech synów Karla: Robert, Erwin i Richard Batheltowie. Nowi właściciele zamieszkali w przebudowanym i wyremontowanym budynku przy ulicy Partyzantów 25 – tzw. kamienicy Pod Kaduceuszem, a w budynku pod nr 27 znajdowały się biura fabryki. W 1900 roku na zakupionej pięć lat wcześniej posesji przy ulicy 1 Maja bracia wybudowali dużą piętrową halę fabryczną, w której ulokowano wykańczalnię tkanin. Fabryka Batheltów zatrudniająca około 450 robotników należała do jednej z największych w mieście. Jej specjalnością były damskie wyroby konfekcyjne i sukno lewantyńskie. Część produkcji eksportowana była do krajów Bliskiego Wschodu i Ameryki. W 1929 roku w skutek pogłębiającej się recesji gospodarczej fabryka Batheltów upadła. Tym samym swój byt zakończyło najstarsze, rodzinne przedsiębiorstwo sukiennicze w Bielsku i okolicy, które przez 120 lat pod różnymi nazwami, kontynuowało tradycję firmy założonej przez pradziada ostatnich właścicieli – Andreasa Valentina Bathelta.

Dom i fabryka Batheltów – Bielsko-Biała, ul. Partyzantów 25 i 27