Willa Johanna Rudolfa Bartelmussa

W 1885 roku Johann Rudolf Bartelmuss, młodszy z synów fabrykanta Johanna Bartelmussa wykupił na własność ogród sąsiadujący od strony południowej z rodzinną fabryką w Starym Bielsku. Cztery lata później wybudował w nim okazałą, parterową willę. Jednak nie było mu dane, długo cieszyć się spokojem domowego zacisza blisko fabryki. W nocy z 15 na 16 grudnia 1891 roku pożar strawił największą i najnowocześniejszą fabrykę w regionie. Straty uważane za największe w historii Bielska szacowane były na około pół miliona guldenów. W ciągu jednej nocy spłonęło imperium włókiennicze budowane i rozwijane od 1833 roku przez Johanna Bartelmussa seniora, który uruchamiając w starobielskiej fabryce przędzalnię wełny czesankowej stał się prekursorem tej dziedziny przemysłu w całej Austrii. Od 1872 roku zakład Bartelmussów prowadzony był przez Johanna Bartelmussa i jego dwóch synów Karla Johanna i Johanna Rudolfa pod nazwą „Johann Bartelmuss & Synowie”. Rodzinna fabryka zatrudniała około 100 pracowników pracujących po trzynaście godzin na dobę, przez dwieście dziewięćdziesiąt dni w roku. W fabryce działała maszyna parowa o mocy 100 KM oraz koło wodne o mocy 20 KM. Produkowaną przędzę sprzedawano do Wiednia, Berlina oraz wielu miejscowości Galicji. Od śmierci Johanna Bartelmussa w 1873 roku fabrykę prowadzili i dalej rozwijali jego synowie. Po pożarze w 1891 roku mimo wypłaty bardzo wysokiego odszkodowania, fabryka nie została odbudowana. Ostatecznie w 1903 roku firma „Bracia Bartelmuss” została zlikwidowana. Dziesięć lat później Johann Rudolf Bartelmuss sprzedał willę w Starym Bielsku i zamieszkał z bratem w willi przy obecnej ulicy Zdrojowej 6.

Willa Johanna Rudolfa Bartelmussa – ul. Działkowców 12a