Przejdź do treści
Strona główna > Wojska austriackie, tabory cygańskie, urzędnicy bielscy czyli historia Cygańskiego Lasu

Wojska austriackie, tabory cygańskie, urzędnicy bielscy czyli historia Cygańskiego Lasu

Obszar leśny noszący obecnie nazwę Cygański Las został podarowany jako las miejski, miastu Bielsku 3 czerwca 1312 roku przez księcia piastowskiego Mieszka. Akt darowizny lasu jest pierwszym dokumentem historycznym, który wspomina o istnieniu Bielska.

„… My Mieczysław, z Bożej Łaski Książę na Cieszynie i Pan na Oświęcimie, zauważywszy niedostatek Naszych wiernych Obywateli Naszego Bylska, cierpiących z przyczyn braku drewna, oddaliśmy im niewyrąbany las przy Mikuszowicach w całości położony aż do granic wsi Kamienica…” (Codex diplomaticus Ducatus Tesinensis)

W związku z faktem, że w przeszłości Bielsko zawsze dzieliło los Księstwa Cieszyńskiego należało kolejno do Polski, następnie do Czech, potem do królestwa Węgier i Czech, a w latach 1526-1918 do habsburskiej monarchii austriackiej. W 1644 roku kiedy miasto, a wraz z nim las miejski było pod panowaniem austriackim, wojewoda mazowiecki i kasztelan krakowski oraz właściciel Łodygowic – Stanisław Warszycki przemocą zajął las i przez wiele lat go użytkował, wyrządzając straty szacowane na 55 tysięcy talarów. W kronikach z tamtego okresu brak jest informacji dlaczego możny i wpływowy człowiek jakim był Warszycki zdecydował się na naruszenie cudzej własności, a tym samym na przesunięcie granicy Polski na rzece Białej. Nie ma też odpowiedzi na pytanie dlaczego miasto przez 17 lat nie potrafiło odzyskać swojej własności. Dopiero sprowadzenie w 1661 roku do Bielska około 3000 żołnierzy austriackich cesarza Leopolda I Habsburga zmusiło Polaków do wycofania się i oddania zajętego lasu. Przez następne trzysta lat miasto bez zakłóceń korzystało z zasobów leśnych, którymi zarządzali leśniczy i czterech gajowych. Las w stanie naturalnym przetrwał do 1858 roku, kiedy wprowadzono zręby zupełne i sztuczne odnowienia. Od 1861 roku w dokumentach, zaczęło pojawiać się określenie lasu miejskiego jako Cygański Las. Nazwa najprawdopodobniej wywodzi się z faktu obozowania w lesie, już od XV wieku wędrownych taborów cygańskich. W 1948 roku kilkusetletnia więź Cygańskiego Lasu z Bielskiem została zagrożona. Stało się to za sprawą nowej ustawy na mocy, której wszystkie lasy komunalne poza obszarem miejskim miały zostać upaństwowione. W tamtym okresie w Polsce wszystko było ludowe: ludowe wojsko, ludowa władza, itp., dlatego tuż przed wejściem w życie ustawy, bielscy urzędnicy walcząc o utrzymanie lasu we własności miasta wpadli na pomysł, by uchwałą Miejskiej Rady Narodowej wyłączyć z lasów miejskich powierzchnię 427 ha tworząc tzw. Park Ludowy. Decyzja ta pozwoliła zachować miastu wydzielony obszar leśny, który pod nazwą Park Ludowy funkcjonował do końca 1989 roku. Z dniem 1 stycznia 1990 roku Rada Miejska Bielska–Białej powróciła do nazwy Cygański Las.

Las miejski, Park Ludowy, Cygański Las